وسایل و اجزای سفره عقد اصیل و سنتی ایرانی کدامند؟

وسایل و اجزای سفره عقد اصیل و سنتی ایرانی کدامند؟

Rate this post

با توجه به اهمیت سفره عقد به معرفی اجزای سفره عقد اصیل و سنتی ایرانی می بپردازیم. سفره‌ی عقد همان سفره‌ای است که هنگام خواندن خطبه عقد جاری می‌شود و بعد عروس و داماد حلقه‌ها را در دست یکدیگر قرار می‌دهند.

این سفره در هنگام خواندن خطبه عقد و در برگذاری عقد و نامزدی صورت می‌گیرد. برای پهن کردن هر سفره از سفره‌ی هفت‌سین گرفته تا سفره‌ی عقد باید با اجزای آن آشنایی داشته باشید. در این مطلب با اجزای سفره‌ی عقد آشنا خواهید شد.

سفره عقد یکی از سنتی‌ ترین سفره‌های ایرانی هست که در مراسم عقد و یا هنگام عروسی چیده می‌شود و عروس و داماد در بالای این سفره می‌نشینند و عاقد برای عقد کردن آن‌ها کنار این سفره می‌آید و زوجین به خطبه عقد گوش فرا می‌دهند و خطبه عقد جاری می‌شود. اجزا سفره عقد در اکثر شهرهای ایران رسمی قدیمی است و یکی از مهم‌ترین‌های مراسم عقدوعروسی به‌حساب می‌آید.

در سفره عقد شش ظرف وجود دارد که هرکدام محتوی چیزی است که بیانگر آرزویی برای عروس داماد است.

ظروف سفره عقد اغلب شامل گردو، بادام، فندق، نان و نبات و تخم‌مرغ هستند. در میان این ظروف اجزای سفره عقد اصیل و سنتی ایرانی ، ظرف‌هایی از شیرینی و نان پنیر و سبزی، جام‌هایی از عسل، روغن  و حتی ماست که کنایه‌ای از شیرینی و ترشی در کنار هم در زندگی مشترک است قرار دارد.

تخم‌مرغ در سفره عقد نمادی است برای باروری و زایش فرزند توسط عروس ونان نمادی برای برکت و رزق و روزی به‌حساب می‌آید.

نبات برای شیرین‌کامی و بعضی‌ها هم‌سفره آرایی‌های زیبایی را برای هر چه باشکوه‌تر شدن سفره عقدشان انجام می‌دهند.

اجزای سفره عقد به گواهی تاریخ یکی از رسوم بی‌حکمت و بی‌دلیل نبوده است.

بساط عقد پیش از عروس و داماد نوعی کارت دعوت و تبریک گویا با آرزوی سعادت برای زوج جوان بوده است.

با این هدف وبه این مضمون هر ترکیب و ماده‌ای که در سفره عقد به‌کاررفته است، معنایی ویژه و زیبا در خود داشته است که هرکدام زیبای خاص خودشان را نشان داده و معنای زندگی خوب را در پی دارد.

شاید امروز بیشتر عروس و دامادها و اطرافیان آن‌ها ندانند که معنای اصلی سفره عقد چیست و وسایل سفره عقد به عهده کیست و در اساس به چه منظوری اجرا می‌شود.

یعنی از یک رسم پرمعنای دیرین فقط صورت ظاهری آن حفظ‌ شده و به‌جامانده است. در این مقاله به معرفی اجزای سفره عقد می‌پردازم چراکه رسمی کهن و دیرین هست، آن‌ها عبارت‌اند از:

قرآن مجید در سفره عقد

کتاب قرآن مجید از بخش‌های اصلی سفره عقد به شمار می‌آید که در مقابل آینه و قسمت بالایی جانماز جای گرفته است. حضور این کتاب آسمانی بر روی سفره عقد نماد باور و عقیده عروس و داماد بوده، همچنین همراه ساختن خیروبرکت خداوند بازندگی جدید هست.

جانماز در سفره عقد

جانماز در اجزای سفره عقد اصیل و سنتی ایرانی نماد باور داشتن و پایبند بودن عروس و داماد به دین و مذهب خود است. جانماز موردنظر دارای جنس ترمه، آستر آن مخمل سفید و یا ساتن است که بر روی آن با استفاده از نخ اکلیلی نقره‌ای سوزن‌دوزی می‌شود؛ و بر روی آن تسبیح و مهری زیبا قرار می‌دهند.

آینه و شمعدان در سفره عقد

آینه یکی دیگر از مهم‌ترین‌های تشریفات مراسم عقد است، همچنان که در خرید عروسی آینه در سرلوحه و پس از قرآن مجید قرارگرفته است، در سفره عقد نیز در صدر سفره و رو به عروس و داماد قرارمی‌گیرد تا با نگاه کردن در آن دل‌هایشان نسبت به هم مانند آینه صاف و زلال باشد و از سعادت بهره‌ مند شوند.

یک جفت شمعدان از دیگر ارکان سفره عقد است، شمعدان‌ها در دو سوی آینه قرارگرفته‌اند و شمع‌های فروزان درون آن‌ها هنگام جاری شدن صیغه  و خطبه عقد،‌نشانه آرزوی روشنایی و گرمی در پیوند عروس و داماد است.

کاسه‌نبات در سفره‌ی عقد

کاسه‌نبات یک اصطلاح است در بالای سفره عقد خانگی انباشته‌ای از نبات را به شکل زیبا و شکل خاص که گاه در چندین طبقه تهیه می‌شود تزیین می‌کنند. نبات نماد آ روزی شیرینی پیوند و وصلت عروس داماد است که معمولاً آن را از نبات اعلای زعفرانی تهیه دیده و به بهترین شکل ممکن تزیین می‌شود.

تخم‌مرغ در سفره‌ی عقد

از دیرباز تا حال حاضر بر روی سفره‌ی عقد تعدادی تخم‌مرغ به نیت 5(پنج‌تن) – 12(دوازده امام) و یا 14(چهارده امام) چیده می‌شود. تخم‌مرغ سنبل تولد و ادامه‌ی نسل است. دقیقاً با همین هدف بر روی اجزای سفره عقد اصیل و سنتی ایرانی قرارگرفته می‌شود.

جا حلقه‌ای در سفره‌ ی عقد

یکی از اجزای مهم سفره‌ی عقد و ایده برای برگذاری جشن عقد جا حلقه‌ای است. حلقه که درواقع نشان تعهد زوجین به شمار می‌آید، بعد از عقد شدن، در انگشت ازدواج عروس و داماد جای می‌گیرد؛ که عروس و داماد حلقه‌ها را در دست یکدیگر قرار می‌دهند که خود تزیینات و مراسمی را به دنبال دارد.

نقل و سکه در سفره‌ی عقد

نقل و سکه هم جزئی از اجزای سفره عقد اصیل و سنتی ایرانی است. نقل به نشانه‌ی شیرین‌کامی و سکه برای افزایش رزق و روزی عروس و داماد  بر سر سفره‌ی عقد می‌گذارند. امروز مخلوطی از نقل، سه عدد مروارید و پولک را دربسته بندی‌های کوچک یا به شکل‌هایی زیبا و قلبی درون یک تور قرار می‌دهند و این تورها را با شکوفه و روبان تزیین می‌کنند که در سر عروس و داماد می پا شند. سکه‌های ویژه اجزای سفره عقد اصیل و سنتی ایرانی ، طلایی‌رنگ هستند که روی آن مبارک باد یا نام مبارک حضرت مهدی (عج) هک می‌شود که این هم شگون خاص خود را دارد.

آب در سفره‌ی عقد

آب را شاید بتوان اصلی‌ترین نماد صداقت، پاکی و اخلاص دانست. گروهی به پیروی از سنت گذشتگان و قرار دادن این عنصر حیات‌بخش سمبل زندگی به شمار می‌رود، بر روی سفره‌ی عقد قرار می‌دهند. گاهی ۲ عدد ماهی سرخ هم و یا جهت زیباسازی گلبرگ‌های گل و شمع در آن قرار می‌دهند.

گردو، بادام و فندق در سفره‌ی عقد

بر روی سفره‌ی عقد یک ظرف پر از گردو، بادام و فندق قرار می‌دهند که نماد پهن بودن سفره‌ی خوردنی زوجین و توانایی به‌حساب می‌آید. درخت گردو دارای عمر بالای است که به نشانه طولانی بودن عمر عروس و داماد چیده می‌شود.

میوه در سفره‌ی عقد

بر روی سفره عقد مدرن و کلاسیک ظرفی از میوه‌های رنگی همچون آناناس، سیب و انار چیده می‌شود. دلیل این قرارگیری بهره‌مند شدن عروس و داماد از نعمت‌های رنگارنگ و پربار خداوند در زندگی آینده آن‌ها باشد.

نان و پنیر و سبزی در سفره‌ی عقد

ظرف نان و پنیر و سبزی یکی از اجزای سفره‌ی عقد به شمار می‌رود که با تزیینات زیبایی همراه بوده. همان‌طور که می‌دانید نان نماد برکت و افزونی روزی، پنیر نماد سفید بختی و سبزی نماد خرمی و سرسبزی هست. سبزی‌های خوردن همچون نعنا، ریحان، پیازچه، شاهی، تره و تربچه از سبزی‌های قابل‌استفاده برای سفره‌ی عقد هستند.

عسل در سفره‌ی عقد

عسل یک خوراکی محبوب با طعم شیرین در مراسم خنچه برون است که شیرینی‌اش خاص بوده و دل را نمی‌زند. با توجه به همین موضوع و به نماد شیرین‌کامی عروس و داماد در طول زندگی مشترک، ظرفی از عسل بر روی سفره‌ی عقد قرار می‌دهند. بعد از خواندن خطبه عقد هر یک از زوجین کمی عسل دردهان هم قرار می‌دهند.

 کله‌قند در سفره‌ی عقد

کله‌قند نیز به‌نوعی از بخش‌های مهم سفره‌ی عقد بوده. در حین خواندن خطبه عقد، در مراحل عقدوعروسی یک تور حریری سفید به شکل مستطیل را بر روی سر عروس و داماد نگه می‌دارند. همچنین یک نفر که هدف خوشبختی عروس و داماد را دارد، دو عدد کله‌قند در شکل و ابعاد همسان را بر روی این تور می‌ساید. کله‌قند و این عمل به‌منظور همراه بودن زندگی تازه آغازشده عروس و داماد با شیرینی، خوشی و خوشبختی هست.

ساییدن یک جفت کله‌قند هم‌شکل و هم‌اندازه به نیت فروباریدن شادی و شیرینی بر سر آن‌ها طی زندگی مشترک انجام می‌شود. تور قند ساییدن، حریری هست نازک و سفیدرنگ که آن را به شکل مربع یا مستطیل تهیه می‌کنند تا کله‌قندها روی آن بر سر عروس و داماد ساییده شود. این‌ها همه از ارکان سفره عقدی است که سال‌به‌سال خوش آب و رنگ‌تر از هرسال می‌شود.

گلاب در سفره‌ی اجزای سفره عقد اصیل و سنتی ایرانی

گلاب نیز یکی از بخش‌های سفره عقد به شمار می‌رود که جهت خوش عطر کردن مورداستفاده قرارمی‌گیرد.

 اسپند در سفره‌ی عقد

در تمامی مراسم‌های ازدواج و نیز عقدوعروسی اسپند کاربرد دارد. در این مرحله از زندگی اسپند دود می‌شود تا چشم بد از زندگی و جان عروس و داماد دور شود. امروزه تزیین سینی اسپند به شکل‌های مختلفی انجام می‌گیرد.

گل در سفره‌ی اجزای سفره عقد اصیل و سنتی ایرانی

نشانه گل شادابی و طراوت است و به‌عنوان نمادی از زیبایی این پیوند خوش‌یمن، سبدی گل آرایی شده بر اجزای سفره عقد اصیل و سنتی ایرانی گذاشته می‌شود. گل سرخ یا حتی گل رز نمادی از عشق در سراسر جهان بوده است. همچنین برای آراستن ارکان دیگر سفره از گل استفاده می‌شود.

شیرینی عقد در سفره‌ی عقد

می‌دانید که شیرینی معنایی آشکارا دارد. شیرینی نشانه به ارمغان آوردن شیرینی خوشبختی بر سر اجزای سفره عقد اصیل و سنتی ایرانی گذاشته می‌شود.

سخن پایانی

با توجه به اینکه که مخاطب ما شما عروس و دامادهای عزیز و خانواده‌ی آن‌ها هستید، امیدواریم مطلب اختصاص‌یافته به معرفی اجزای سفره‌ی عقد موردتوجه و پسند شما قرارگرفته باشد. همان‌طور که گفته شد هر یک از این اجزا دارای مفهومی خاص است که آشنا شدید؛ اما در مورد هزینه‌ی سفره‌ی عقد باید بگوییم که در صورت برگزاری مراسم عقد در محضر انجام بگیرد، همان هزینه‌ای که آقا داماد جهت محضر می‌پردازد، بس هست.

ولی چنانچه برگزاری مراسم عقد در منزل انجام می‌گیرد که البته لوازم سفره کرایه گرفته می‌شود، باید آقا داماد مقبول تمامی هزینه‌ها شود امیدواریم بتوانید بهترین سفره عقد را برپا کنید تا این خاطره خوب همیشه در ذهن شما باقی بماند. ممنون که تا انتهای این مقاله از سالن عقد نقره با ما همراه بودید.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *